CİDE
GENEL BİLGİLER:
Cide İlçesi Batı Karadeniz Bölümünde
Kastamonu İl sınırları içinde yer alan Kastamonu'ya bağlı bir ilçedir.
İlçe Topraklarını kuzeyde Karadeniz, kuzeydoğuda Doğanyurt,
Doğuda Şenpazar, güneyde Azdavay ve Pınarbaşı ilçe
topraklarıyla batıda Bartın iline bağlı Kurucaşile
ilçe topraklarıyla sınırlıdır.
İlçenin doğusunda Gemi
Dağı'na ulaşır ve Gölboğazı Deresine' ne kadar
uzanır. Güneybatıya yönelen sınır Himmet Çayı vadisi takip ederek Valay Çayını enine keser ve Şehriban
deresi vadisinden aynı yönde ilerler. Bu doğrultuda ilerleyen sınır Karakuş
dağının kuzeyinde Zeytinlik Tepeye (1282m) ulaşır. Ve batıya yönelerek dolinlerle delik deşik olmuş Şeh
dağını geçerek Devrekani (Kocaçay)
Çayını enine keser. Batıya doğru Kaleburnu Tepesi
(1078m), Halla Tepesi (1231m), Ayıcık Tepesi üzerinden geçen sınır Kulaksız
geçidini aşarak kuzeybatıya sapar, Karakaya Tepesi
(1443m) kuzey batısından Kez boğazını geçerek kuzeye
yönelir. Kemrelik Tepesi (1220m) doğusundan itibaren Yol Deresi vadisini
takip ederek İnce Burun batısından Karadeniz' e ulaşır.
Bu sınırlar içersinde yer
alan Cide İlçesi toplam olarak 85 köyden oluşur. Bu köyler Aydos
Çayı, Fakaz Çayı, Devrekani Çayı ile kolları
tarafından parçalanmış olan arazide, birbirinden uzak fakat yarı dağınık halde
kurulmuştur.
Cide İstanbul' a (513
km), Kastamonu' ya (148 km) uzaklıktadır.
TURİZM
Cide'nin hangi isimle ne
zaman nerede ve kimler tarafından kurulduğu kesin olarak bilinmemektedir.
"Cide" adı tarihi metinlerde ilk olarak Homeros'un ünlü eseri İlyeda'da anılır; "Erkek Yürekli Pylaimenes
komuta eder Paphlagonialılara, gelmişler yaban
katırlarıyla ünlü Enetlerin Yurdundan, Kytoros'ta, Sesamos'ta otururlar,
Parthenios ırmagı
çevresinde kurmuşlardır ünlü saraylarını, kentleri Kromna
Aigialos, yüksek Erythinoi'
dur." İlyada'da adı geçen Paphlagonia
kentlerinden KYTOROS bugün Cide'nin çok az bir söylem farkıyla Gideros dedikleri sahil köyüdür. Fakat tarihi kaynaklara
bakıldığında Cide'de Gasgaslar'ın, Paflagonyalılar'ın, Henetler'in, Romalılar'ın, Biazanslılar'ın, Candaroğulları'nın ve Osmanlılar'ın
Yaşadığı yazılanlar arasındadır. Gasgaslar M.Ö.1400
yıllarında kuzeyde Karadeniz,Doğuda Kızılırmak'ın doğu tarafları,batıdan da
Bolu'ya kadar genişce bir sınırı kapsadığını
görürüz.Cide de bu sınırlar içindedir.Fakat Gasgaslar'ın
bıraktığı herhangi bir tarihi eser bulunmamaktadır.Paflagonyalılar'a
ait iskan yerleri ve arkeolojik sahalar,Devrekani çayının etrafında,Gökırmak,Devrek,Soğanlı,Filyos ve
Bartın Çayları etraflarında rastlanmıştır.Cide'de arkeolojik amaçlı bir kazı
yapılmadığı için bunlarla ilgili bir esere rastlanmadığı bilinmektedir. Yunan
şairi Homer'in yaşadığı çağda Paflogonya'nın Cide Ve Kitoros(Gideros) taraflarında Henet veya Heneti adlı bir kavmin
yaşadığı tarihçi Homeros tarafından söylenir. Cide merkezinin sahil kısmında
Ceviz dibi adıyla anılan yerde bir saray harabesinin olması Pathenios'ların
ünlü sarayının burda olduğunu destekler niteliktedir.
Romalılar ve Bizanslılar kesin olarak Cide'de yaşamışlardır.Cide'de Callade Cide adına Y.Domma ve Caracolla adlarına kesilen paralar ve Cide'de bulunan pek
çok kale bunların kanıtıdır.Örneğin Güble ve Gilivri arasında bulunan Çoban Kalesi denizden 50-60 m
yüksek, tabii bir kayanın üzerine yapılmıştır.Romalılar döneminde yapılmış
Osmanlılar döneminde tamir edilmiştir.Timle Kalesi ise deniz seviyesinden hemen
hemen 100m yüksekliği olan doğal bir tepe üstüne
kurulmuştur ve Bizans dönemine aittir. Gazallı Kalesi
Cide'nin Köseli köyünde bir burun üzerinde kurulmuştur ve Bizans dönemine
aittir. Okçu Kalesi Cide'nin batısında Okçular Köyünde bulunmaktadır.Batıdan doğuya
doğru uzanan doğal bir kayanın üzerine kurulmuştur.Kalenin tam olarak ne zaman
yapıldığı bilinmemektedir.
İlçenin son yıllarda en
önemli gelir kaynağı Turizm olmuştur.
Cide ilçesi 11 km.
kesintisiz plajı, Gideros, Aydos,
Denizkonak, Uğurlu, Çayyaka,
Akbayır ve İlyasbey
sahilleri ile denize girmeye elverişlidir.
Turistik tesisler %1,81
oranında yer kaplamaktadır. Kasaba mahallesinde limana yakın alanda bulunan
tesislerden oluşmaktadır. İlçe Merkezinde bulunan bu tesis 1992 yılında
tamamlanmış olup Kastamonu Valiliği İl Özel İdare Müdürlüğü Tarafından
yaptırılmıştır. Bu tesislerin dışında Özel sektöre ait Alkan
Otel, Beltaş Turistik Otel, Salcıoğlu
Oteli, Ece Oteli vardır. Toplam yatak kapasiteleri 600 dür.
Cide İlçesinin Turizm
açısından iyi bir potansiyele sahip olduğu açıktır. Gideros
koyu, Ilgarini Mağarası, Valla Kanyonu gibi doğa
harikalarına sahip, 11 km sahil şeridi ve mavi ile yeşilin dost olduğu bu
yerleşim yerinin geleceği sanayi alanında olmayıp vizyonunda deniz ve dağ
turizminin yattığı çalışmalar yapılmalıdır. Ulaşım ve tanıtım sorunları
aşıldığında Hem Kastamonu hemde ilçe
ekonomisine büyük katkı sağlanabilecek alan Turizmdir
Cide’ nin
turizm açısından önemli sayılabilecek değerlerinden biri de Yazar ve Şair
Rıfat ILGAZ’ dır.
Rıfat Ilgaz'ın Evi
Ayrıca Cide ilçemizde
halkın arasında halen, az da olsa kullanılan kıyafetler otantik
yapısıyla ilgi toplamaktadır. Sarı Yazma Festivalinde adı geçen Sarı
Yazma (Bayanların örtü olarak kullandıkları malzeme) yine insanların ilgisini
çeken noktalardan biridir.
Her yıl yapılan Rıfat ILGAZ Kültür Sanat
ve sarı Yazma şenlikleri ilçenin turizmini hareketlendirici etkendir.